Scroll to Content

Het klimaat verandert. Het wordt warmer in onze steden. We krijgen te maken met hevige neerslag en wateroverlast. De gevolgen lopen uiteen van ondergelopen straten en kelders, hittestress, gezondheidsrisico’s tot hoog oplopende financiële schade. Hoe zorgen we ervoor dat de Nederlandse binnensteden in de toekomst prettige gebieden blijven om in te wonen, werken en te verblijven? De visie Weerbaar Weert geeft een antwoord op deze uitdaging voor de Limburgse stad Weert. De visie is een toekomstperspectief op de Weerter binnenstad, met de focus op de kansen die de geschiedenis van de stad kan bieden bij het nadenken over oplossingen voor de klimaatverandering.

In Weert ligt er een bijzondere uitdaging. Weert ligt hoger en op een zandheuvel. Het is er gemiddeld warmer in de zomer, regenwater sijpelt snel weg en bomen in de straten hebben het erg moeilijk. De opgave is andere dan in Hollandse steden: het aanpakken van hittestress en het voorkomen van verdroging. De urgentie om nu iets aan klimaatverandering te doen wordt alleen nog niet gevoeld. Daarom is klimaatadaptatie in de visie gekoppeld aan oplossingen voor de andere grote opgaven van nu zoals de overgang naar duurzame energie, leegstand van winkels, behoefte aan toegankelijke woningen, duurzame mobiliteit en vergrijzing.

Het resultaat is een integrale aanpak voor een leefbare stad waarin ingrepen en transformaties worden voorgesteld met meervoudige betekenissen en waarden voor iedereen die de stad gebruikt. De visie is gebaseerd op drie essentiële periodes uit de geschiedenis van de stad waaruit lessen worden getrokken voor de toekomst. Deze historische periodes zijn naar de toekomst vertaald in concrete ingrepen en veranderingen in het stedelijk systeem, die hierdoor als vanzelfsprekend zijn ingebed in de binnenstad. In de periode ‘wilskracht’ (tot 1900) is de structuur van de Weerter binnenstad ontstaan met de hoofdstraten, drie stenige pleinen en een netwerk van poorten en stegen. Dit wordt in de visie aangegrepen om een netwerk van regenwateropvang in de straten te introduceren en een schaduwrijk wandelnetwerk door poorten en stegen te realiseren.

In de periode ‘welzijn’ (1900-1950) had de singel een bijzondere betekenis als openbare ruimte en vond schaalvergroting van de bebouwing plaats. In de visie wordt de singel van Weert op een eigentijdse en groene manier weer teruggebracht inclusief een verbinding met het park rond kasteel Nijenborgh. De singel vervult daarnaast een sleutelrol in het opvangen en vasthouden van regenwater. De periode ‘welvaart’ (1950 – 2000) kenmerkte zich door sterke verbetering van de bereikbaarheid van de stad en de bouw van een groot winkelcentrum met een uitgestrekt daklandschap. In de visie wordt het daklandschap van de Weerter binnenstad benut om groene daken, wateropvang, energieopwekking en verblijfsplekken te realiseren. De visie is geïllustreerd met twee voorbeelduitwerkingen van delen van de binnenstad. De uitwerkingen dienen ter inspiratie en als discussiestuk om verbeteringen op diverse schaalniveaus in de binnenstad op gang te brengen. Er liggen volop kansen voor vervolgstappen, van het opstellen van een nieuwe singelvisie, het inspireren van bewoners tot een opmaat naar een omgevingsvisie.

Jaar: 2018
Type: klimaatadaptatie, architectuur, openbare ruimte
Opdrachtgever: gemeente Weert

Status: ontwerpend onderzoek.
De visie kwam tot stand in het kader van de open oproep ‘Stedenbouw voor Extremen’, uitgeschreven door het Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed als onderdeel van het programma Erfgoed en Ruimte.
In samenwerking met: Personal Architecture en architectuurhistoricus Lara Voerman.

De visie ‘Weerbaar Weert’ is via deze link te downloaden (lage resolutie).

Het project is gepubliceerd in de publicatie KEER van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. De publicatie is via deze link te downloaden.