Scroll omlaag naar inhoud

Eigentijdse beleving van de historie, middenin de stadsnatuur

Met de herinrichting van Kasteelpark Nijenborgh heeft Weert een toegankelijk, levendig en groen hart teruggekregen. Een plek waar de beleving van geschiedenis, archeologie en erfgoed-educatie gekoppeld is aan klimaatadaptatie en een stevige groen-impuls voor de stad. Een plek om te ontspannen en spelen, om te sporten en te leren. Voor jong en oud, bewoner en toerist, voor flora en fauna.

Fly-through. Copyright NOHNIK.
Overzicht van de voorhof. Copyright NOHNIK.
Haagbogen rond de voorhof met zicht op de kasteeltoren. Copyright NOHNIK.
Meanderende padenstructuur door het park. Copyright NOHNIK.

Bakermat van de stadswording

Weert is een stad met een rijke historie, met het kasteelpark als één van de belangrijkste plekken in de ontstaansgeschiedenis. Het historische verhaal is met de herinrichting van het park weer beleefbaar gemaakt. Het park ligt op de plek waar de adelijke familie Van Horne in het midden van de vijftiende eeuw de vestingburcht ‘De Nijenborgh’ bouwde. Het kasteelcomplex bestaat uit twee delen met een formeel karakter: een hoofdburcht (waar de Van Hornes verbleven) en een voorhof (de plaats waar de bezoekers ontvangen werden). De gracht zorgt voor samenhang en eenheid in het gebied en vormt de drager van het nieuwe stadspark, samen met delen van de gereconstrueerde Weerterbeek. Rondom het kasteel-eiland liggen de meer informele ‘schootsvelden’.

Ontwerptekening. Copyright NOHNIK.

De voorhof is het hart van het park

Op de plek waar tot eind 2019 een houthandel was gevestigd zijn de historische voorhof en tussengracht op een hedendaagse manier weer zichtbaar gemaakt. De gebouwen en het asfalt van de houthandel hebben plaatsgemaakt voor groene oevers en een iconische nieuwe voorhof. Het is het hart van het park, omzoomd door hagen. Bogen en openingen in de hagen zorgen voor zichtlijnen op historische elementen en objecten. Op de voorhof is ruimte voor allerlei activiteiten en functies. Een rustige groene plek in het hart van de stad, met een formele tuin met rijke en diverse beplanting en een paviljoen. De belijning in de verharding van natuursteen keien is een interpretatie van de plattegrond van gebouwen die eeuwen geleden op de hof stonden. Archeologisch onderzoek en opgravingen gaven hiervoor de inspiratie.

Zicht vanaf de schootsvelden richting het kasteel, met nieuwe brug. Copyright NOHNIK.
Doorzicht door de haagbogen richting de tuinen van de voorhof. Copyright NOHNIK.
Ruimtelijke structuur van de voorhof, de gracht en de vlonder. Copyright NOHNIK.

Het ruiterstandbeeld van Graaf van Horne – Philips de Montmorency (burgerinitiatief) krijgt een centrale plek en vervult een belangrijke educatieve rol. Het paviljoen is gemaakt van de oude spanten van de houthandel en wordt gebruikt als tentoonstellings- of onderzoeksruimte voor historie en archeologie, of als podium voor activiteiten en optredens. Nieuwe paden en bruggen verbinden de voorhof met de rest van het park en zorgen voor een aantrekkelijke beleving van het kasteel en de gracht. Het vergroenen van het gebied en het verwijderen van het aanwezige asfalt zorgen tegelijk voor meer koelte en een betere waterhuishouding.

Lommerrijke velden en een vlonder aan het water

Buiten de kasteelgracht is een meer open en informeler parkdeel ontstaan waar zonnige grasvelden en schaduwrijke boomgroepen elkaar afwisselen. Een padennetwerk van halfverharding slingert hier door het groen. Houten bankjes van gestapelde balken, bieden verspreid door het park comfortabele zitplekken. De lommerrijke velden bieden ruimte voor sport en spel, verblijfsplekken in en een boomgaard bij de Tiendschuur. Een bijzondere plek is de vlonder aan de kasteelgracht. Waar het water letterlijk kan worden aangeraakt, met fraaie zichten op de voorhof en gracht.


De groenstructuur is verrijkt met meer boomsoorten en bloem- en kruidenrijke onderbeplanting. Dit zorgt voor meer biodiversiteit en habitats voor flora en fauna. Met deze ingrepen is een stevige investering gedaan in de stadsnatuur. Daarnaast zijn het watersysteem en de waterkwaliteit verbeterd, onder meer in de kasteelgracht. De gracht heeft rondom natuurlijke oevers gekregen.

Park en stad opnieuw verbonden

Drie nieuwe bruggen zorgen samen met de bestaande kasteelpoort en aantrekkelijke wandelroutes voor een betere verbinding van het park met de binnenstad. Door extra entrees toe te voegen en de bestaande entrees interessanter te maken, is het park toegankelijker gemaakt en uitnodigender om te bezoeken. De entrees zijn in de verharding met grote stenen platen en natuursteen keien geaccentueerd.


De bruggen zijn eveneens door NOHNIK ontworpen. Bijzonder is dat de bruggen de 20 meter brede kasteelgracht in één keer met een rank brugdek overspannen, zonder steunpunt. Daardoor wordt de historische structuur van de gracht niet verstoord. De brug over de singel is extra bijzonder. Met een omgekeerde ’toog’ buigt het dek in het midden van de gracht naar het water toe. Temidden van de oude kastanjebomen heeft de bezoeker daardoor een unieke beleving van de oude gracht en naastgelegen kasteelmuur.

Copyright alle beelden: NOHNIK architecture and landscapes
In samenwerking met: Lara Voerman Architectuurhistoricus en Personal Architecture
Jaar: 2022
Type: openbare ruimte, erfgoed, participatie, landschap, ontwerp van drie bruggen
Opdrachtgever: Gemeente Weert
Omvang: 32.000 m2
Status: opgeleverd, geopend in juni 2022