Scroll to Content

De huidige rioolstelsels in Nederland zijn van onvoldoende capaciteit om de toenemende stroom van afvalwater te vervoeren. Het zuiveren van water wordt daarnaast ingewikkelder en duurder. Waterschap Vallei en Veluwe, de gemeenten Barneveld en Leusden en de Rudolphstichting werken nauw samen om de eerste waterzuiverende botanische kas voor huishoudelijk afvalwater van Nederland te realiseren in het dorp De Glind. De zuiveringskas is een systeem waarin bacteriën op plantenwortels op een natuurlijke manier het afvalwater zuiveren. Aan de kas is een systeem van nazuivering gekoppeld met onder andere helofytenfilters en waterbassins. Daarbij wordt ook gekeken naar de mogelijkheden voor het terugwinnen van grondstoffen uit het water en de mogelijkheden om medicijnresten te verwijderen. 

Gezien de ruimtelijke impact van dit systeem van waterzuivering is in feite sprake van een integrale gebiedsontwikkeling aan de rand van De Glind. Vanuit die optiek wordt de opgave daarom gedefinieerd als het realiseren van Zuiveringspark De Glind. Binnen een participatief planproces is een ruimtelijk ontwerp ontwikkeld voor de landschappelijke vormgeving en inpassing van Zuiveringspark De Glind. Hierbij zijn de zuiveringskas en twee verschillende systemen van nazuivering aan de rand van het dorp vormgegeven. In de ontwerpen is samen met de diverse projectpartners en lokale stakeholders gezocht naar een zuiveringspark dat niet alleen technisch goed functioneert, maar ook een duidelijke meerwaarde oplevert voor De Glind. Het resultaat is een samenhangend parkachtig gebied waarin het zuiveren van afvalwater wordt gecombineerd met recreatie, natuur, educatie en verblijf. Een transformatie in het landschap die daadwerkelijk iets teruggeeft aan het dorp en de ruimtelijke kwaliteit van het geheel versterkt.

Op basis van referentiestudies en met een werkmaquette is onderzoek gedaan naar de vormgeving van de zuiveringsonderdelen en hun inpassing in het plangebied. Uitgangspunt hierbij is het herstellen van het landschappelijke kader van beplanting aan de rand van de kavel. In de vormgeving is gezocht naar een efficiënt ruimtegebruik enerzijds en anderzijds de potentie om een gevarieerde beleving van het park voor de gebruiker te bieden.

Leidend voor het ontwerp is een ruimtelijke structuur van honingraten. De honingraat staat bekend om een efficiënte verhouding tussen het oppervlak en de randlengte van een cel. Door cellen van verschillende afmetingen te combineren ontstaat een gevarieerd honingraatpatroon. Hierbinnen kunnen de verschillende onderdelen van de zuivering worden ingepast. De ruimtes tussen de cellen hebben door de schaalverschillen steeds een andere vorm. Binnen de structuur van de honingraat ontstaan op die manier ‘overhoeken’ waar ruimte ontstaat om park-programma in te passen zoals verblijfsplekken, uitzichtpunten of aanvullende functies zoals een moestuin of picknickplek. Dit alles verbonden door een aantrekkelijke wandelroute. Bewoners hebben vervolgens een stem in de invulling van dit park-programma.

Door de schaalverschillen binnen de ontwikkelde honingraatstructuur ontstaat een patroon met steeds wisselende richtingen in het landschap. Dit legt een verbinding met de gevarieerde verkavelingsrichtingen en beplantingsstructuren in het kenmerkende mozaïek van het kampenlandschap. Daarnaast zijn de randen van de verschillende cellen binnen de honingraat op steeds een andere manier vormgegeven. Bijvoorbeeld door middel van verschillende oevertypes en beplanting. Zo ontstaat binnen de vaste structuur van de honingraat veel diversiteit. De her-meandering van de Stichtingsbeek over het terrein zorgt voor een natuurlijk contrast met de honingraatstructuur. Naast de landschappelijke vormgeving en inrichting is ook aandacht besteed aan het formuleren van ontwerpprincipes voor de kas zelf. Dit met als doel een richting te geven aan de beeldkwaliteit van het geheel.

Jaar: 2018
Type: landschap en architectuur, klimaatadaptatie
Opdrachtgever: Waterschap Vallei en Veluwe, projectpartners: gemeente Barneveld, gemeente Leusden, Rudolphstichting, ADS Groep
Status: visie en ontwerp gereed
I.s.m.: Citeg (kostenramingen)