Windenergie op zee en zonne-energie op de daken; dat vormt voor velen het eerste uitgangspunt. Maar om Nederland energieneutraal te maken zijn enorme oppervlaktes nodig om voldoende wind en zon te kunnen oogsten. Die oppervlaktes vinden we niet alleen op zee of op het dak. De ruimtelijke impact van de energietransitie zal enorm zijn en ook het Nederlandse landschap op grote schaal veranderen. Hoe voelt dat als je je voordeur uitstapt? Wat zie je dan en hoe zou het er uit móeten zien? Met alleen een kaart kom je er niet in die discussie. Een zorgvuldige inpassing van duurzame vormen van energieopwekking in waardevolle landschappen vraagt om een breder perspectief. Wat zie je als je in de toekomst kijkt, op ooghoogte, schaal 1:1?

In ons project ‘Boven het maaiveld’ ontwikkelden we een app waarmee we buiten, op elke willekeurige locatie projecties kunnen laten zien van verschillende typen windmolens en zonnepanelen op het landschap. Door middel van Augmented Reality worden windmolens en zonnepanelen schaal 1:1 in het huidige landschap weergegeven. De techniek werd uitgetest tijdens een velddag op 30 november in Zuid Holland. Bewoners, beleidsmakers, bestuurders en deskundigen ervaarden voor hoe een fictief energielandschap in een open veenlandschap er buiten en op ooghoogte schaal 1:1 uit zou zien en wat de impact daarvan was. Op basis van tien verschillende modellen kon een concrete discussie worden gevoerd over de ruimtelijke impact van verschillende vormen van duurzame energieopwekking. Naast de gangbare modellen van windturbines en zonnepanelen werden ook hybride modellen getoond met bijvoorbeeld, biomassa, natuurontwikkeling en recreatie. Een factsheet liet zien wat de te verwachten opbrengsten per model waren. Daarmee werd de discussie vanuit meerdere perspectieven tegelijk gevoerd. De uitkomsten van de discussie worden gebruikt om algemene lessen te trekken over inpassing van duurzame energie in waardevolle landschappen, waarbij gekeken wordt naar het planproces, verschillende belangen, ruimtelijke impact en rendement.

Het project maakt tevens onderdeel uit van de publicatie KEER (hier te vinden) en de bijbehorende film waarin het project en de app te zien zijn (hier te vinden).

Boven het maaiveld is een ontwerpend onderzoek naar de energietransitie in het cultuurhistorisch en landschappelijk waardevolle veenweidegebied. Het project wordt uitgevoerd binnen het programma ‘Erfgoed en Ruimte’ van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. De eindresultaten van het project worden in maart verwacht. NOHNIK werkt in het project samen met Org-ID en ECN (part of TNO). Het streven is de app in de loop van 2019 ook als dienst voor anderen aan te kunnen bieden.